Pamir Rotası 2: Motosikletle M41 Karayolu ve Zorlu Geçitler

Efsanevi Pamir rotası seyahatimin en kritik ve heyecan dolu aşaması olan Tacikistan topraklarına nihayet giriş yaptım. Dünyanın en yüksek ve zorlu rotalarından birine doğru teker döndürürken, gümrük kapılarından aldığım ilhamla rotanın kalbine, yani Duşanbe’ye doğru heyecanla ilerliyorum.

25.06.2019 (9. Gün): Semerkand – Duşanbe

Sabah erken kalkıp kahvaltımı yaptım. Burası kaldığım en güzel hotellerden biriydi. Geçen sene biraz ucuzdu ama bu sene 20 dolar olmuş. Geçen sene buraları gezdiğimden hemen yola koyuldum. 450 km. giderek Duşanbe’ye ulaştım.

Burada lastiğimi değiştirmek için Duşanbe’deki Bike House’a gittim. Akşamdan bakım işlerini bitireyim yarın erkenden Pamir yoluna girerim diye burada Rus bir usta arka Lastiği söktü ve yeni lastiği taktı. Şambreli değiştirtmedim. Neyse işimiz bitti. 10 dk. Sonra lastik tekrar indi.

Neyse lastiği tekrar söktü, bu sefer de lastiği janttan ayırmadı. Epey uğraştı ama 20 dk. Önce eski lastiği söken usta yeni taktığı lastiği janttan ayıramadı. Sonra sabah başka bir usta geleceğini, onun halledeceğini söyledi. Yapacak bir şey olmadığından hemen Bike House’a ait olan hostelde 50 somoni (6 dolar) karşılığında kaldım.

26.06.2019 (10. Gün): Duşanbe – Kulob

Sabah 8:00 gibi uyandım. Beklenen usta Aziz 9:40 gibi geldi. ve 10dk.da lastiği söktü, öteki usta lastiği sökerken iç lastiği delmiş lastiğin anası ağlamış. Biraz atar yapınca bana çıkma lastik verdiler. Bende elimdeki sıfır iç lastiği verdim ve onu taktırdım.

Bu Aziz denen elaman Pamir iznini de hallediyormuş, ben uğraşmayayım diye 100 somoni ona verdim. O gitti. Bende yakınlardaki bir AVM den hem internet için hat alayım hem de para bozdurayım diye 2 km. ilerideki AVM ye gittim. Bir saat kadar orada kaldım. Dışarı çıktım bir de baktım ki arka lastik yine inmiş. İçimden yardıra yardıra yine tamirhaneye geldim.

Aziz geldiğinde durumu anlattım. Benim iç lastiğe poh attı. Yok iç lastik sorunluymuş, falan filan. Tamam dedim değiştirelim. Onun bana verdiği iç lastiği verdim yine onu taktık. Diğer iç lastik 4-5 yerinden delinmiş. Lastiği taktık, vedalaştık bana biraz Pamir rotaları hakkında bilgi verdikten sonra yola çıktım.

Güzel güzel, göreceğim harika dağları hayal ederek giderken cort diye arka lastik yine indi. 15 km. geri dönmek zorunda kaldım. Oraya gidene kadar 2 defa hava bastım, ayağa kalkarak tüm ağırlığımı ön lastiğe verdim ama 15 km.yi 45 dk. da şiir okuya okuya döndüm geri. Beni görünce hepsi şaşırdı. Hava 38 derece sıcak, ben 70 derece kızgınım.

Biraz atar yaptım lastiği söktüler bu defa da sağlam yeni iç lastik bulamadık. Oraya bak buraya bak derken eski bir iç lastik bulduk, sibobunu biraz eğeleyerek arka lastiğe uydurduk. Bu defa iç lastiği biraz şişirip öyle takmasını istedim. İç lastiği hiç şişirmeden takınca jant lastiği ısırıyor ve belli bir zaman sonra tamamen iniyor.

Saat ancak 14:00’ü gösterdiğinde yola çıkabildim. Asıl planım Horog’a kadar durmadan sürmekti; fakat ardı ardına yaşadığım bu aksilikler ve zaman kayıpları yüzünden hedefimin gerisinde kalarak sadece 220 km. gidebildim ve gece saatlerinde Kulob şehrine ulaştım. Günün tüm yorgunluğunun üzerine Kulob’da geceliği 6 dolara harika bir hostel buldum. Gayet temiz, son derece ucuz ve üstelik iki kişilik özel bir odaydı; tüm seyahatim boyunca fiyat/performans (F/P) oranı açısından kaldığım en güzel hostel kesinlikle burası oldu.

Pamir Dağları Motosiklet Turu Öncesi Mekanik Sınavlar

Böylesine büyük ve kapsamlı bir uzun yol motosiklet gezi yazısı hazırlarken, yol üstünde karşılaşılan mekanik aksaklıkların sürücüyü nasıl yıprattığını bizzat tecrübe ettim. Duşanbe’deki tamirhane sürecinde yaşadığım arka lastik azizliği, bu tarz kıtalararası turların sadece sürüş becerisi değil, aynı zamanda çelik gibi bir sabır gerektirdiğini gösteriyor. 38 derece Orta Asya sıcağında üst üste inen lastiklerle boğuşmak, insanı zihnen yorsa da önümüzde uzanan heyecan verici Kırgızistan Tacikistan rotası etaplarına ulaşma arzusu tüm bu yorgunluğu unutturmaya yetiyor.

M41 Karayolu ve Zorlu Coğrafyada Sürüş Stratejileri

Yolun bundan sonraki kısmı, Asya coğrafyasında motosikletle zorlu yollar aşmayı hedefleyen her sürücü için gerçek bir sınav niteliği taşıyor. Kulob şehrine zorunlu olarak erken çekilmek zorunda kalmış olsam da, sonraki günlerde dağların derinliklerine doğru yapacağım tırmanış öncesinde motorun mekanik durumundan emin olmak hayati önem taşıyor. Özellikle yüksek irtifalı pamir dağları motosiklet turu rotalarında iç lastiğin doğru takılması, jant ısırmalarının önüne geçilmesi ve hava basıncının doğru ayarlanması sürüş güvenliğinin en temel kuralıdır.

26.06.2019 (10. Gün): Kulob – Horog

Sabah sekiz gibi yola çıktım. Şehirden çıkana kadar navigasyon açayım dedim, açmaz olaydım. Navigasyon hıyarı beni 1 km. ileri götürmeyip başka bir yola soktu. İlk kilometrelerde bu kadar dar bir yol olmayacağını düşündüm, düzelir falan derken yol gittikçe berbat olmaya başladı.

Kendi kendime burası şehirlerarası yol, düzelir derken yolda hiç araç kalmamaya ve yol dere yatağına doğru girmeye başladı. Navigasyon hala inatla devam et diyor. “Emin misin navigasyon” desem de “devam et aga bir bildiğimiz var” dedi. İlk defa navigasyonu dinlediğim için pişman oldu. Koca Pamir’i geçtim, normalde de kötü yollara girdim ama ilk beşe girecek şekilde berbat bir 30 km. geçirdim.

Bir fotoğraf çektikten sonra yola çıkmaya hazırlandım, daha 10 metre gidemeden motoru yatırdım. Ne bir araç geçiyor ne bir insan var. Kaldım dağ başında. Zar zor motoru kaldırdım. Motoru orada bırakıp 500 mt. Yürüdüm yol nasıl diye baktım. Zaten yol diye bir şey kalmamış. Yol kepçe şeklini almış gitmenin imkanı yok. Mecbur geri döndüm, 5 km. geri dönüp başka bir dağ yolu bulup oradan gittim.

Afganistan Sınırı ve Beklenen Rota

Asfaltı gördüğümde öpesim geldi. Burası tam Afganistan sınırı. İki ülkeyi aradaki Panj Nehri ayırıyor. Güzellikler buradan itibaren başlıyor zaten. Orada resim çekerken Çinli bir grup motorcu geldi. Arkadan bir minibüs onları takip ediyor. Bir mekaniker ve kameramanları var. Mekaniker İstanbul’dan KTM servisinden bir abi. Çinden çıkmışlar, Avrupa’ya gidiyorlar.

Biraz muhabbetten sonra yola devam ettim. Çıktığım günden beri istediğim rotaya daha yeni geldim zaten. Diğer ülkeleri gezmiştim zaten, o yüzden onları pas geçtim ama burası harikaydı. Pamir’i geçeceğim için çok heyecanlıydım. Dağlar, taşlar, nehirler, sular harika bir yerdi.

Kulob’dan itibaren 130 km. yol asfalt, Horog’a kadar geri kalan yol gerçekten berbattı. Ama en azından düz yoldu. Yanluş girdiğim yol bayırdı, buna bile dua eder oldum. Zaten zor yol olduğunu biliyordum o yüzden çok sıkıntı yapmadım.

Karakolları Ayağa Kaldıran “Osman Bilen” Krizi

Bu arada Tanıştığım mekaniker olan Türk bana ilk kontrol noktalarında Osman diye bir Türk’ü aradıklarını söyledi. Kendisinin tanımadığını söylemiş, bana da sakın tanıdığını söyleme başın belaya girer falan deyince tırstım tamam dedim. İlk kontrol noktasında polis pasaporttan Türk olduğumu görünce bana Osman’ı tanıyor musun diye sordu. Tanımıyorum dedim.

Bana Osman Bilen diyince benim jeton düştü, ben zaten Osman’la buluşmaya gidiyorum. Neden aradıklarını sorduğumda bana söylemedi. Ben de bir sorun falan olur diye tanıdığımı söylemedim. Ondan sonra bir kontrol noktasında daha sordular, tanımıyorum dedim ama içim içimi yiyor neden arıyorlar diye. Osman benden 17 gün önce çıktı. Buluşmamız planlıydı ama Osman’ın zinciri sorunlu olunca bana haber verdi. Gelirken yanımda ona bir zincir getirdim.

Akşam 20:00 gibi Horog’a geldim. Osman’la buluştuk ve durumu anlattım. O da şaşırdı neden beni arıyorlar diye. Hemen yakınlardaki bir karakola gittik. Karakol’un önünde 3-5 polis muhabbet ediyorlardı. Selam verip yaklaştık Türk olduğumuzu söyleyince direk bize Osman Bilen dediler. Polisler de İngilizce bilen de yok, orası bir anda karıştı, bütün polisler, telsizlerde telefonlardan bir yerleri arayıp, Osman, osman diyip durdular. Biz de şaşırdık tabi, ulen ne oluyor falan derken, Özbek Türkü bir asker bize durumu anlattı.

Meğer bizim Osman Murgab ile Alicur arasında bir yerde motorun zinciri kopunca ana yolun iki metre yanına motoru bırakmış. Kaskı, çantalar falan her şeyi orada bırakmış. Yoldan geçen bir cipe otostop yapıp üç gün boyunca bütün Pamir’i beraber gezmişler. Motor üç gün orada kalınca polisler şüphelenmişler. Pamir’in ilk kontrol noktası ile son kontrol noktası arasında 750 km. boyunca 5 tane kontrol noktası var buradaki tüm noktalarda Osman’ı aramışlar.

Motoru bıraktığı yerdeki dağları polisler, köpekler ve arama kurtarma ekipler üç gün boyunca Osman’ı aramışlar. Ya biri kaçırdı öldürdü ya da vahşi hayvanlar parçaladı diye düşünmüşler. Meğer polislerin bu telaşı bundanmış. Osman’ı karşılarında sağlam görünce hepsi şok oldular. Ne kadar küfür ettiler bilemiyorum ama ortalık biraz karıştı.

Bu arada motorun akıbetini hala öğrenemedik. Osman motoru bıraktığı yerdeki fotoğrafını çekmiş. 250 km. ilerideki Horog’da beni beklemeye başlamış. O gece Osman ile birlikte B&B Mir HomeStay’de kaldık. Burası bir aile evi, size bir odasını kiralıyor. Aynı masada aile ile birlikte yemek yeniliyor. Duş ve WC ortak bu şekilde geceyi geçirdik.

Pamir Rotası Üzerinde Askeri Kontrol Noktaları ve Yol Tecrübeleri

Böylesine efsanevi bir motosikletle asya turu gerçekleştirirken, yolda başınıza gelebilecek sıra dışı bürokratik ve lojistik krizler maceranın asıl unutulmaz anılarını oluşturur. Kıtalararası turlarda motosikletle zorlu yollar aşmaya çalışırken, sadece kendi sürüşünüze değil, rotadaki diğer yol arkadaşlarınızın durumuna ve bölgenin katı güvenlik prosedürlerine de hazırlıklı olmanız gerekir. Osman’ın dağ başında zinciri koptuğu için bıraktığı motor yüzünden bölgedeki tüm kontrol noktalarının, arama kurtarma ekiplerinin ve iz takip köpeklerinin alarma geçmesi, Pamir rotası boyunca askeri denetimlerin ve güvenlik koordinasyonunun ne kadar üst düzeyde olduğunu bizlere açıkça gösteriyor.

Horog Yolunda Sürüş Güvenliği ve Altyapı Detayları

Navigasyon cihazlarının bazen sizi uçurumlara veya dere yataklarına yönlendiren “hıyarlıkları”, Asya dağlarında sürüş yaparken teknolojiden ziyade yol sezgilerine güvenmeniz gerektiğini kanıtlıyor. Kulob’dan Horog’a uzanan ve bir tarafı Afganistan sınırı olan bu muazzam rota, Tacikistan motosiklet turu etaplarının hem en tehlikeli hem de görsel açıdan en büyüleyici kesimidir.

Bölgedeki sınır hatları, gümrük karakolları ve coğrafi koşulların stratejik önemi hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek isterseniz M41 karayolu tarihi ve coğrafi altyapı kaynaklarına göz atabilirsiniz. Ayrıca, bu tırmanışa geçmeden önce Hazar Denizi’ni aştığım ve Orta Asya çöllerini geride bıraktığım bir önceki süreci incelemek isterseniz Pamir Rotası 1 hazırlık rehberimi ziyaret edebilirsiniz. Şimdi Horog’daki bu hareketli ve uluslararası kriz dolu geceyi geride bırakıp, dağ başında kaderine terk edilen o motorun akıbetini öğrenmek üzere yeniden yola çıkma vakti!

27.06.2019 (11. Gün): Horog – Murgab (Kayıp Motorun İzinde)

Sabah 8:00 gibi kalkıp, Osman’ı artçı alarak motoru bıraktığı yere doğru yola çıktık. Hala motorun tam olarak nerede olduğunu bilmiyoruz. Osman motoru bıraktığı yerde fotoğrafını çekmişti, fotoğraftaki GPS verisinden navigasyonu ayarladık. Horog’da yol güzel ama kasabayı çıktıktan sonra yol kötüleşmeye ve zirveye doğru çıkmaya başladık.

Çıktıkça basınçtan dolayı baş dönmesi başladı, gitmeden önce yanıma ilaç almıştım birer tane onları içtim ve dinlene dinlene çıkmaya başladık. Hava sıcaklığı da epey düşmeye başlayınca hemen yağmurlukları ve kışlık eldivenleri giydim, yola öyle devam ettim. Bir 200 km. gittikten sonra motosikleti bıraktığı yere geldik ama baktık ki motosiklet yok. Şurada mıdır burada mıdır derken epey gittik.

Öğleden sonra 15:00 gibi Murgab’a geldik. Hemen polis karakoluna gittik. Zaten bizi bekliyorlarmış, yine orası ana baba günü gibi oldu. Herkes Osman deyip duruyor. Orada dağda arama yapan polislerle tanıştık, adamların elleri Osman’ı ararken soğuktan şişmiş. Motorla uğraşırken akşam oldu. Bu saatten sonra yola çıkmayalım dedik, çünkü saat 18:00’den sonra kar fırtınası oluyor.

Hemen yakınlarda bir homestay bulup oraya yerleştik. Homestay’ler şöyle bir şey oluyor: Bir ev düşünün her şey var, bir odasını kiraya veriyorlar. Bunu tercih etmemizin sebebi hem uygun olması hem de insanların nasıl yaşadıklarını, kültürlerini öğreniyorsunuz. Hem de sizin bilmediğiniz, haritada göremediğiniz yerleri söylüyorlar. Hem de yöresel yemekleri deniyorsunuz. Yemek derken de burada tek çeşit yemek oluyor ve istediğiniz kadar tabak alabiliyorsunuz. Burada yemeklerde tek çeşit oluyormuş ama kahvaltı çeşitli. Burada evde yapılan ev ekmeğini hala unutamıyorum, ben daha bu kadar lezzetli bir ekmek yemedim.

28.06.2019 (12. Gün): Murgab – Osh (Dünyanın Çatısı Ak-Baital ve Çin Sınırı)

Sabah 8:30 gibi kalkıp, minik bir Tacik arkadaşımız ile kahvaltımızı yaptık. Kahvaltıdan sonra yola devam edip, Ak-Baital geçidine doğru sürdük. Burası Çin ile sınır bir yol. Ülkeyi sadece bir tel çit ayırıyor. Çoğu yerde çit bile yok. Biz de çit olmayan yerden motorla 100 mt. Çin’e girip çıktık. Bu şekilde Çin toprağına da basmış olduk.

Bir 80 km. gidip meşhur Ak-Baital geçidine geldik. Buraya stickerımı yapıştırıp fotomuzu da çektik. Biraz daha gittikten sonra karla kaplı bir alan gördük ve biz “buraya gireriz aga” dedik. Burası meğer donmuş karla kaplı bir gölmüş. Biraz gittikten sonra arka lastik batıp kaldı. Biraz uğraştırdı ama keyifli bir deneyim oldu.

Biraz daha gittikten sonra Tacikistan sınırına geldik. Burası dağın başında küçük bir kulübe. Zaten Osman’ın pasaportu görünce yine muhabbetler falan başladı. Osman’ı Pamirde tanımayan yok; otelciler, bakkallar, polisler, siviller, Türkçe bilen tercümanlar… herkes tanıyor. Epey bir muhabbeti döndü. Sınırı geçtikten sonra Kızıl-Art geçidine geldik.

M41 Karayolu ve Ak-Baital Geçidi Sürüş Deneyimleri

Motosikletle Asya turunun en heyecan verici noktalarından biri olan Pamir rotası üzerinde ilerlerken, 4655 metre yüksekliğindeki Ak-Baital Geçidi gibi noktalar sürücüleri hem fiziksel hem de mekanik olarak ciddi bir sınavdan geçiriyor. Yüksek irtifaya bağlı basınç değişiklikleri ve aniden düşen hava sıcaklıkları, bu coğrafyada motosikletle zorlu yollar aşmanın ne kadar büyük bir hazırlık gerektirdiğini gösteriyor. Sürüş esnasında baş dönmelerine karşı tedbirli olmak, kışlık ekipmanları ve yağmurlukları zamanında kuşanmak yüksek dağ geçitlerinde güvenliğin ilk kuralıdır.

Kırgızistan Tacikistan Sınır Geçişleri ve Kültürel Homestay Deneyimi

Murgab gibi ıssız ve zorlu coğrafyalarda lüks oteller yerine yerel ailelerin işlettiği homestay evlerinde kalmak, bölge kültürünü, insanların yaşam tarzını ve haritalarda yer almayan gizli rotaları öğrenmek adına eşsiz bir fırsat sunuyor. Tacikistan ile Kırgızistan’ı birbirine bağlayan bu sınır hatlarında tacikistan motosiklet turu yaparken, askeri kontrol noktalarındaki dostane ilişkiler ve yerel halkın misafirperverliği yolculuğun yorgunluğunu tamamen unutturuyor.

Bölgedeki sınır hatları, topoğrafik yapılar ve coğrafi geçişlerin özellikleri hakkında daha akademik bilgilere Pamir Dağları ve coğrafi altyapı rehberlerinden ulaşabilirsiniz. Kızıl-Art Geçidi’ne ulaştığımıza göre, artık Tacikistan topraklarına veda edip Kırgızistan’ın yeşil vadilerine doğru teker döndürme vakti geldi!

Akşam saat 19:00 gibi Osh’a gelip burada bir hostele yerleştik. Duştan sonra çıkıp biraz şehri dolaşıp Süleyman Dağına çıktık. Hz.Süleyman’ın burada bir mağarada ibadet ettiğine inanılıyor. Orada küçük bir mağarada inziviya çekildiği/sakladığı gibi rivayetler var.

Pamir Highway (M41) Hakkında Bilinmeyenler ve Yol Notlarım

Bu konuda Pamir Hakkında çok bilgi vermedim, Pamir için edindiğim tüm bilgiyi şimdi yazacağım. Gitmeden önce epey araştırdım ama detaylı bilgiye ulaşamadım. Orada yol hakkında bilgi edinme ve gözlem yapma fırsatı buldum.

Burası Afganistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan’da bulunan ve Pamir Dağları’ndan geçen bir yol. Bu yol Duşanbe (Tacikistan) ile Osh (Kırgızistan) arasında bulunan bir yol. Bu yolda birden fazla rota var. En genel kullanılan yol M41 yolu, bu yolu genelde kamyonlar, tırlar, taksiler kullanıyor. İki ülke arasında geçiş yapmak isteyenler genelde bu yolu kullanıyorlar.

Editörün Pamir Rehberi ve Süleyman Dağı Detayları

Kırgızistan’ın tarihi kentlerinden biri olan Osh şehrine ulaşmak ve UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Süleyman Dağı’na tırmanmak, bu zorlu seyahatin en anlamlı duraklarından biridir. Bölge halkı arasında Hz. Süleyman’ın bu dağdaki kutsal bir mağarada inzivaya çekilip ibadet ettiğine dair güçlü rivayetlerin bulunması, buraya mistik bir atmosfer katıyor. Bu kültürel mola, günlerce süren motosikletle zorlu yollar ve yüksek irtifa sürüşlerinin ardından hem zihnen hem de bedenen harika bir dinlenme fırsatı sunuyor.

Bilinmeyen Yönleriyle M41 Karayolu ve Rota Alternatifleri

Gezginlerin internette detaylı ve doğru kaynak bulmakta en çok zorlandığı konu kesinlikle efsanevi Pamir rotası ve onun ana damarı olan M41 karayolu teknik detaylarıdır. Bu hat; Afganistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan sınırları boyunca uzanan, dünyanın en yüksek ikinci uluslararası otobanı unvanına sahip sıra dışı bir güzergahtır. Duşanbe ile Osh şehirlerini birbirine bağlayan bu devasa coğrafyada birden fazla alternatif rota seçeneği bulunur.

Sürücülerin tercih edeceği güzergaha göre yol kalitesi tamamen değişebilmektedir; nitekim tırlar, kamyonlar ve yerel taksiler lojistik taşımacılık için daha güvenli olan ana M41 hattını kullanırlar. Bu dağ geçitlerinde güvenli bir pamir dağları motosiklet turu planlamak ve bölgenin lojistik şartlarına hakim olmak hayati önem taşır. Bölgenin tarihi ve stratejik ipek yolu geçmişi hakkında daha fazla bilgi almak için M41 karayolu ve Asya ulaşım ağları kaynaklarına göz atabilirsiniz. Ayrıca, bu efsanevi yolculuğun hemen öncesinde yaşadığım yüksek irtifa ve sınır krizlerini merak ediyorsanız bir önceki Pamir Rotası 2 yazımı da mutlaka incelemenizi öneririm.

Pamir Highway Rota Renkleri ve Güzergah Analizlerim

Bu haritadaki kırmızı yol genel yolu gösteriyor. İki ülke arasındaki taşımacılık ve yolculuk yapanlar bu yolu kullanıyor. Pembe rengi gösteren rota benim de geçtiğim rotadır. Duşanbe – Kulob arası asfalt olan bu yol, Kulob’dan Murgab’a kadar kötü bir yoldur.

Mavi renkli olan Duşanbe – Tavildara – Kalai khum rotasını ben yapmadım ama yolda karşılaştığım bir Türk motorcu Ali Yiğit bu rotayı yapmış. Kendisi aynı zamanda eğitmen daha önce KTM kullanmış ama buraya 660 Tenere ile gelmiş. Onun dediğine göre şimdiye kadar gördüğü en zor yol burasıymış. Yolda koca koca taşlar olduğunu çoğu zaman kendine yol açmak zorunda kaldığını söyledi.

Daha altta olan ve Afganistan sınırında olan kahverengi Horog – İshkashkim – Langır – Khargush rotasını ben yapmak istiyordum. Ama Osman o yolu jeeple geçmiş. Bana dediğine göre görülecek çok şey yokmuş. Yol çok da kötü değilmiş. Hatta benim yaptığım Kulob – Horog arasının daha kötü olduğunu söyledi. Bende arkamda artçı ile o yolu gitmek istemedim. Bu yüzden bu yolu pass geçtim. Yeşil renkli ve turkuaz renkli rota hakkında bilgi sahibiyim değilim. Ama bu rota hakkında daha detaylı bilgiyi bu siteden bulabilirsiniz.

Pamir Rotalarında Hava, Yakıt, Sağlık ve İzin Durumu

Ben Temmuz ayında geçtim hala akşam üstü soğuk oluyor. Gündüz hava normal sıcaklıkta ne çok sıcak ne çok soğuk. Ben Horog’dan sonra içlik ve kışlık eldiven giydim. Yakıt konusunda sorun yok. En uzak mesafe 150 km. Yanınızda yine de yedek benzin bulunsun. Yiyecek konusunda sorun yok, her yerde yiyecek ve kalacak yer bulabilirsiniz.

Ben yanıma aspirin ve ağrı kesici almıştım. Zirveye çıkmadan önce vitamin takviyesi ile birlikte içtim. Gitmeden önce okuduğum kadarı ile açık su içmeyin diye uyarılar gördüm. Hiç açık su içmedim hep kapalı su içtim ama Osman hep açık su içtiğini söyledi. Bir şey de olmamış. Sonlara doğru bende içtim sorun olmadı. Bu vücudun yapısı ile ilgili olduğunu düşünüyorum.

Pamir’ yolunu kullanmak için özel bir izin gerekiyor. Bunu konsolosluktan alabilirsiniz, alamazsanız Duşanbe’de Bike Housedaki Aziz yardımcı olabilir. Hem rotalar konusunda size yardımcı da olabilir. Lastik değiştirecekseniz dikkatli olun ama 😉 Burada motora bakım da yaptırabilirsiniz. (Bike House Duşanbe Koordinatlar : 38.569609, 68.811330 ) Eğer kendim uğraşırım derseniz sevgili Özhan Ünverdi’den aldığım adres 38.571829, 68.796566. budur. Kendisi oradan almış.

29.06.2019 (13. Gün): Osh – Toktakul (CRF250 Rally Sesi ve Rota Tuzakları)

Sabah erken kalkıp kaldığımız Park Hostelde kahvaltımız yaptıktan, Osman’ın motorunun bakımı için Osh’ta bulunan MuzToo motosiklete (koordinatları: 40.503326, 72.831902 ) gittik ama orası da kapalı olduğundan bir şey yapamadık sonra yola çıktık. Bu arada Osman’ın motoru CRF250 Rally, yolda giderken motordan bir ses geldi. Hem de bakım yapmamız gerekiyordu. Bişkek’te yaptırırız diye buraya doğru yola koyulduk.

Eğer bunu haritalarda aratırsanız size iki yol verecektir. Bir tanesi Celalabad, Kazarman, Koçkor tarafından yol çizecektir. Diğeri ise Andican, Üçkorgan tarafından yol verecektir. İlk yolu seçmenizi tavsiye etmem. Ben geçen sene o yolu gittim berbat ötesi bir yoldu. Manzara fena değildi ama değmez.

İkinci yol ise Özbekistan tarafından verdiği için Kırgız sınırından çıkıp Özbek sınırına giriş yapıp tekrar Özbek sınırından çıkıp Kırgız sınırına girmeniz gerekiyor. Bu da dört adet sınır (sinir) kapısı demek oluyor. Benim size önerdiğim rota budur:

Bu yol en kısa yolda sadece 30 km. daha uzun. Ama size daha çok zaman kazandıracaktır. Google’a yazdığınızda bu yolu size önermiyor. Yol kabaca Osh – Uzkend – Celalabat – Pazar Korgan – koçkor Ata – Toktagul – Bişkek yolu. Bu yol 550 km. boyunca dağ yolu ama yol asfalt ve dünyada göreceğiniz en güzel yeşilliklerden biri. 21,000 km.de aklımda kalan tek yol bu oldu.

Toktogul Yolunda Sürüş Notları ve Coğrafi Gözlemler

Yolun bu kesimi, arkamızda bıraktığımız o çetin dağ geçitlerinin ardından yeşilin ve devasa baraj göllerinin büyüleyici manzaralarıyla sürücüyü adeta ödüllendirmeye başlar. Eğer siz de benim gibi Pamir rotası seyahatinizin ardından Kırgızistan’ın derinliklerine doğru ilerliyorsanız, bu hat üzerinde lojistik olarak çok daha rahat edeceğinizi bilmelisiniz. Yakıt istasyonlarının sıklığı ve yol üstü dinlenme alanlarının kalitesi, bu etapta sürücüye nefes aldıracak cinstendir.

Bölgenin coğrafi yapısı, alternatif yol ağları ve lojistik geçiş noktaları hakkında daha detaylı teknik bilgilere ulaşmak isterseniz M41 karayolu ve Orta Asya karayolu altyapı haritalarını inceleyebilirsiniz. Ayrıca, bu konforlu rotaya sapmadan önce dağlarda yaşadığım tüm iç lastik krizlerini ve sınır maceralarımı görmek isterseniz bir önceki Pamir Rotası 2 gezi rehberime de göz atmanızı tavsiye ederim.

29.06.2019 (13. Gün): Toktogul – Almatı (Kırgız Yurtları ve Kazakistan Sınırı)

Sabah erkenden nehrin güzel sesi eşliğinde uyandık; geç yattık ama sabahın köründe zımba gibi kalktık. Dereden su doldurup çayımızı demledik. Hemen güzel bir kahvaltı hazırladık. Kahvaltıdan sonra yola koyulduk. Yol kenarlarında her yerde Kırgız çadırları (yurtlar) var. Buralarda kahvaltı yapabilir, yemek yiyebilir, kımız ya da deve sütü içebilir, isterseniz de konaklayabilirsiniz.

Harika manzaralar eşliğinde Bişkek’e geldik. Burada da bir motosiklet kulübü var. İçerisinde kafe, bar, hotel ve tamirhane yer alıyor. (Bişkek KG MotoBar Pertsy Koordinatları: 42°49’35.6″N 74°38’29.8″E) Burada da gündüz kimse yoktu, devamlı duran usta da bir yere gitmişti. Biz de boşuna beklemeyelim diye vakit kaybetmeden Almatı’ya doğru yola çıktık.

Burası Kazak sınırına yaklaşık 40 km mesafede. Kısa süre sonra Kazakistan’a giriş yaptık. Ben daha önce feribottan indiğimde bir aylık sigorta yaptırdığımdan sınırda sigorta işiyle tekrar uğraşmadım. Osman’ın sigortası olmadığından, sınır kapısının hemen oradaki bir acentede sigortasını yaptırdı.

Almatı Girişi ve FreeRider Motosiklet Üssü

Akşam saat 20:00 gibi Almatı’ya geldik. Burada yine büyük bir motor tamircisi olan FreeRider Motosiklet’e (Koordinatları: 43°12’56.7″N 76°53’54.6″E) ulaştık. Burası Almatı’nın, belki de tüm Kazakistan’ın en büyük tamirhanesi ve yedek parçacısı konumunda. Bünyesinde hem devasa bir tamirhane hem de hostel barındırıyor. Hostelin gecelik fiyatı o dönem için 40 TL’ydi.

Osman’ın motorunu ustaya gösterdik ama usta ancak sabah bakabileceğini söyledi. Biz de motoru teslim edip hosteldeki odamıza çıktık ve bu macera dolu günü burada kapattık.

Kırgızistan ve Kazakistan Motosiklet Rotalarında Sürüş Kültürü

Motosikletle Asya turunun Kırgızistan ve Kazakistan sınırlarını kapsayan bu son etapları, sürücülere sadece coğrafi bir çeşitlilik değil, aynı zamanda muazzam bir kültürel zenginlik de sunuyor. Yol boyunca sıralanan geleneksel Kırgız yurtlarında mola vermek, kımız veya deve sütü gibi yerel lezzetleri tatmak, Pamir rotası seyahatinin en unutulmaz ritüellerindendir. Ayrıca Bişkek ve Almatı gibi büyük şehirlerde yer alan, lojistik ve mekanik destek sağlayan motosiklet kulüpleri ile FreeRider gibi devasa tamirhanelerin koordinatları, motosikletle zorlu yollar aşan tüm gezginlerin yol haritasında mutlaka bulunması gereken can simitleridir.

Orta Asya Sınır Geçişleri ve Motor Bakım Stratejileri

Kıtalararası turlarda sınır kapılarında zaman kaybetmemek adına zorunlu trafik sigortalarını önceden uzun dönemli (örneğin Hazar Denizi feribot çıkışında yapıldığı gibi) planlamak sürüş konforunu büyük ölçüde artırır. Uzun seyahatler boyunca yıpranan ve ses yapmaya başlayan CRF250 Rally gibi makinelerin bakımlarını profesyonel noktalara emanet etmek yol güvenliği için şarttır.

Bölgedeki sınır geçiş prosedürleri, yol ağları ve coğrafi koşullar hakkında daha geniş bilgi edinmek isterseniz Pamir Dağları ve Orta Asya ulaşım haritası rehberlerini inceleyebilirsiniz. Eğer bu heyecan dolu tırmanış ve sınır maceralarının başlangıcını, çöl etaplarını kaçırdıysanız serinin ilk yazısı olan Pamir Rotası 1 hazırlık rehberime de göz atmanızı tavsiye ederim. Almatı’da motor bakımlarını beklediğimiz bu gecenin ardından, yolun bizi nerelere götüreceğini bir sonraki bölümde hep birlikte göreceğiz!