Kırgızistan Hakkında Notlarım
Giriş ve Karkara Sınır Kapısı Macerası
Motosikletle Kırgızistan turu yapmak, Orta Asya’nın en büyüleyici karlı dağlarına, uçsuz bucaksız yaylalarına ve zorlu yollarına meydan okumak demektir. Kırgızistan’a Karkara sınır kapısından giriş yaptım. Kazak sınırından da, Kırgız sınırından da kolayca geçiş yaptık.
Ancak bu noktada çok önemli bir detay var; sınır kapıları saat 18:00’de kapanıyor. Biz tam 18:30’da gittiğimiz için sınır kapandığından bir geceyi sınırda geçirmek zorunda kaldık. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için Kırgızistan vize istiyor mu diye merak edenlere müjdeyi verelim; bu ülkeye vize olmadan sıkıntısız bir şekilde girebilirsiniz. Girişte “gümrük deklarasyonu” ya da “migrasyon” olayı yok. Ben geldim diyip pasaportla giriş yapıyorsunuz ve herhangi bir trafik sigortası da yaptırmıyorsunuz.
Para Birimi, Som ve İletişim Gerçekleri
Karkara sınır kapısında herhangi bir dükkan olmadığından paranızı girdiğiniz an değiştirme şansınız bulunmuyor. Buranın para birimi SOM; güncel kura göre 1 SOM 0,091 TL yani 100 SOM yaklaşık 9.11 TL yapıyor. Biz paramızı ilk büyük şehir olan Karakol’da Exchange ofislerinde çevirdik.
Karakol’dan aynı zamanda yerel bir sim kart da aldım; 100 Som’a 8 GB internet paketi ve sim kart dahil olarak aldım. Çok iyi olmasa da seyahatim boyunca bu hattı kullandım. Kırgızistan’da mobil internet altyapısı maalesef çok zayıf, şehir merkezinde bile bağlantı çoğunlukla “H” hızında çalışıyordu. Hayat burada da Kazakistan gibi oldukça ucuz, benzin fiyatları ise neredeyse bedava denecek seviyede.
Dil Bariyeri, Google Translate ve Yol Durumları
Dil konusunda, Kırgızca içerisindeki bazı kelimeler Türkçe ile ortak olduğundan rahatça anlaşılabiliyor. Ama ülke genelinde Kazakistan’da olduğu gibi Rusça çok ciddi şekilde hakim; Rusça biliyorsanız hiçbir sıkıntı yaşamazsınız çünkü ülkede herkes bu dili biliyor. Kırgızcanın Google Translate üzerinde çevrimdışı (offline) dil desteği bulunmuyor. O yüzden haritaları kullanmak veya anlık çeviri yapabilmek için mutlaka internet paketinizin olması şart.
Tabela konusunda ise tüm yönlendirmeler Latin alfabesi ile yazılı, o yüzden yön bulurken sıkıntı çekilmez. Ancak Kırgızistan yol durumları maalesef Kazakistan’ı bile aratacak cinsten. Sadece Bişkek ile Balıkçı arasındaki yol duble yol, geri kalan yollar ise kelimenin tam anlamıyla berbat ötesi bir durumda.
Bu turum boyunca en kötü yolları bu ülkede gördüm diyebilirim. Toplamda 540 kilometrelik “şehirler arası yol” etabının tam 450 kilometresini bozuk ve stabilize yollardan gitmek zorunda kaldık. Ne olacak demeyin, gerçekten motosikleti çok yoran berbat bir yoldu. Yolların sadece stabilize olması mühim değil, zemin tamamen tırtıklı olduğundan sürekli hoplaya zıplaya gitmek zorunda kalıyorsunuz. Detaylı yol şartlarını ve yaşadığımız diğer zorlukları daha önce blog yazımda da uzun uzun anlatmıştım.
Muazzam Doğa, Issık Göl, Son Göl ve Yerel Halk
Doğa açısından bakıldığında Kırgızistan gerçekten on numara bir ülke; buraya adım attığımda Orta Asya’ya geldiğimi sonuna kadar hissettim. İnternette hep gördüğüm o yüksek karlı dağlar, azgın nehirler ve duru göllerin hepsi burada fazlasıyla mevcut. Kaleme alacağınız bir Kırgızistan gezi yazısı için mutlaka önermeniz gereken yerlerin başında Issık Göl ve Son Göl geliyor, buralar kesinlikle harika birer lokasyon. Ayrıca Karakol bölgesi de mükemmel bir doğaya sahip.
Bu zorlu yolları göz önüne alarak bir daha buralara gider miyim? Kesinlikle evet! Hatta motorumuz GS’in çıkardığı bazı teknik sıkıntılar yüzünden birkaç güzel noktayı es geçmek zorunda kaldım, buralar hala içimde bir ukdedir. Kırgız halkı da tıpkı bizim Türk halkı gibi inanılmaz misafirperver ve yardımsever insanlardan oluşuyor. Ben yerel halkın yaklaşımından ve insanlardan çok memnun kaldım. Coğrafyanın kültürel yapısı ve tarihi hakkında gitmeden önce burada genel bilgileri inceleyebilirsiniz.
Bişkek KG Motosiklet Kulübü ve Türk Esnaflar
Motosikletimiz Bişkek’te arıza yaptığında, oradaki “Bişkek KG” motosiklet kulübü bizimle inanılmaz derecede yakından ilgilendi. Bizi tam üç gün boyunca kendi kulüp binalarında ağırladılar ve doğru ustaları bulmamız konusunda her türlü yardımı sağladılar. Kırgızistan genelinde çok sayıda Ahıska Türk’ü ve Türkiye’den yerleşmiş insan yaşıyor.
Özellikle Bişkek merkezde, Manas Üniversitesi çevresinde esnaflık yapan ve okuyan bir dünya Türk vatandaşı var. Onları orada o kadar uzak topraklarda görmek bizi epey mutlu etti. Bizlere her konuda sonuna kadar yardımcı oldular. Kırgızistan sınırından çıkış süreçleri ise oldukça kolaydı. Hatta yabancı plakalı araçları pasaport kontrolünde sıra bekletmeden doğrudan en öne geçiriyorlar. Ülkeden çıkarken bizden “gümrük deklarasyonu” istediler. Girişte bu belgeyi bana vermediklerini söyledim ve elimde Rusya’dan kalan gümrük deklarasyonu vardı, onu gösterdim ve kabul ettiler. Çıkış kapısında “hava kirletme vergisi” adı altında motosikletlerden ayrıca 200 som para alıyorlar.
Bişkek ve Osh Motosiklet Tamirci Koordinatları
Motosikletle Kırgızistan turu yaparken yolda mekanik bir problem yaşarsanız hayat kurtaracak usta ve kulüp koordinatlarını buraya bırakıyorum. Bişkek KG Kulüp Koordinatı: 42.826372,74.641526. Burada hem motorunuzun her türlü bakımını yaptırabilir, hem yemek yiyebilir, hem de bünyesindeki hostelinde güvenle kalabilirsiniz. Aşağıda telefonlarını paylaştığım ustalar da o bölgenin en iyi ustalarındandır; kişisel tecrübeme göre Roman Usta bence bir tık daha iyidir. İkisi de Rus kökenli olduğu için sadece Rusça biliyorlar, kendileriyle Google Translate aracılığıyla WhatsApp üzerinden kolayca iletişim kurabilirsiniz.
Ramis Usta : +996 555 433 043 Ramis Dükkan Koordinatı: 42°52’42.1″N 74°33’31.6″E Roman Usta : +996 555 619 091 Roman Dükkan Koordinatı: 42.8518190, 74.5450430
Eğer yolunuz Osh şehrine düşerse, benim gitmediğim ama motorcular arasında çok meşhur olan şu atölyeyi de notlarınıza ekleyebilirsiniz: Muzztoo Workshop Koordinatı: 40.50182, 72.83236
Olası acil durumlar veya resmi evrak krizleri için Bişkek Büyükelçiliğimizin iletişim bilgileri ise şu şekildedir: Kırgızistan Büyükelçiliği : Moskovskaya 89 720040 Bişkek/Kırgızistan Telefon: +996 312 90 59 00 (Santral)


“Gezgin önüne ne çıkarsa onu görür, ama turist neyi görmek istiyorsa onu.”
